← Xaritaga qaytish

Shohimardon tabiat va tarixi muzeyi

FargʻonaFarg'ona viloyati
Shohimardon tarixi va tabiati muzeyi O‘zbekistonning Farg‘ona viloyati, Farg‘ona tumanidagi Shohimardon eksklavida, Ko‘ksu va Oqsuv daryolari kesishgan joyda joylashgan. Shohimardon O‘zbekistonning Qirg‘iziston bilan o‘ralgan eksklavlaridan biri bo‘lib, Pomir-Oloy tog‘lari etagida, dengiz sathidan 1550 metr balandlikda joylashgan. Muzey dastlab o‘zbek yozuvchisi va ma’rifatparvari Hamza Hakimzoda Niyoziy nomi bilan atalgan bo‘lib, 1989-yilda UNESCO tomonidan uning tavalludining 100 yilligi munosabati bilan ochilgan.Muzeyning tarixi:Tashkil etilishi: Muzey 1989-yilda Hamza Hakimzoda Niyoziy xotirasiga bag‘ishlangan holda tashkil etilgan. Dastlab “Hamza Hakimzoda Niyoziy memorial muzeyi” sifatida faoliyat yuritgan.Yopilishi: 2017-yilda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 975-son qarori bilan muzey rasman tugatilgan. Biroq, Farg‘ona viloyati hokimligi muzey faoliyatini davom ettirish uchun moliyaviy xarajatlarni o‘z zimmasiga olgan.Qayta tashkil etilishi: 2023-yil 26-aprelda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-135 sonli qaroriga ko‘ra, muzey “Shohimardon tarixi va tabiati muzeyi” sifatida qayta tashkil etildi. Farg‘ona viloyati hokimi Xayrulla Bozarovning 2023-yil 15-dekabrdagi qarori bilan muzey “Hamza Hakimzoda Niyoziy memorial muzeyi” negizida jamoatchilik asosida faoliyat yurita boshladi.Muzeyning maqsadi va vazifalari:Shohimardon eksklavining tarixi, tabiati va madaniy merosini o‘rganish va targ‘ib qilish.Hamza Hakimzoda Niyoziyning adabiy va ma’rifiy merosini asrash va keng ommaga yetkazish.Ekoturizm va ziyorat turizmini rivojlantirish orqali mahalliy aholi uchun madaniy-ma’rifiy muhit yaratish.Muzey yoshlarga Shohimardonning tabiiy boyliklari, tarixiy ahamiyati va mahalliy xalqlarning turmush tarzi haqida ma’lumot berishga xizmat qiladi.Ekspozitsiya va kolleksiyalar: Muzeyning asosiy kolleksiyalari quyidagilardan iborat:Hamza Hakimzoda Niyoziy merosi: Uning hikoyalari, kitoblari, qo‘lyozmalari va shaxsiy buyumlari.Shohimardon tarixi: Eksklavning tarixiy rivojlanishi, mahalliy aholi turmush tarzi va ziyoratgohlariga oid materiallar.Tabiat bo‘limi: Shohimardonning boy tabiati, flora va faunasi, shu jumladan Shohimardonsoy daryosida yashovchi endemik baliq turi Triplophysa ferganaensis haqida ma’lumotlar.Ziyoratgohlar: Hazrati Ali maqbarasi va boshqa diniy-tarixiy shaxslar bilan bog‘liq eksponatlar.Muzeyning infratuzilmasi va ta’mirlash ishlari:Ta’mirlash jarayoni: 2023-yilda viloyat hokimligi tomonidan muzeyni ta’mirlash uchun 4,5 milliard so‘m mablag‘ ajratilgan. Tenderda g‘olib chiqqan qurilish tashkiloti 2023-yil oktyabr-noyabr oylarida ta’mirlash ishlarini boshlagan. Hozirda ichki va tashqi ta’mirlash ishlari yakunlanmoqda.Buyurtmachi: Ta’mirlash ishlari Farg‘ona viloyati hokimligi va “Farg‘ona tarixi va madaniyati muzeyi” tasarrufida amalga oshirilmoqda.Hozirgi holat: 2024-yil holatiga ko‘ra, muzey ta’mirlash ishlari tufayli yopiq bo‘lib, sayyohlar uchun ochilmagan. Muzeyning qayta ochilishi 2025-yilda kutilmoqda, ammo aniq sana hali e’lon qilinmagan.Shohimardonning tabiiy va madaniy ahamiyati:Tabiat: Shohimardon musaffo tog‘ havosi, Ko‘ksu, Oqsuv va Shohimardonsoy daryolari, shuningdek, 7 km uzoqlikdagi Qurbonko‘l (Moviy ko‘l) bilan mashhur. Bu ko‘l 1766-yildagi zilzilalar natijasida shakllangan va ekoturizm uchun muhim maskan hisoblanadi.Ziyorat turizmi: Shohimardon Hazrati Ali maqbarasi joylashgan muqaddas ziyoratgoh sifatida tanilgan. Afsonaga ko‘ra, to‘rtinchi xalifa Ali bu yerda dafn etilgan.Ekoturizm: Shohimardon ekoturizm yo‘nalishi sifatida rivojlanmoqda. Tog‘li relyefi, shifobaxsh buloqlari va go‘zal manzaralari sayyohlarni o‘ziga jalb qiladi.