Erkin Vohidov uy-muzeyi Oʻzbekiston Respublikasi, Fargʻona viloyati, Oltiariq tumani, Oʻzbekiston koʻchasi 12-uyda joylashgan. Muzey shoirning tugʻilib oʻsgan uyida tashkil etilgan boʻlib, uning hayoti va ijodiy faoliyatini yoritishga bagʻishlangan.Tashkil etilishi: Muzey Oʻzbekiston xalq shoiri Erkin Vohidovning 80 yillik yubileyini nishonlash munosabati bilan Fargʻona viloyati hokimining 2016-yildagi qaroriga asosan tashkil etilgan. Bino 1996-yilda maxsus muzey sifatida qurilgan boʻlib, 2016-yildan boshlab rasmiy ravishda uy-muzey sifatida faoliyat yurita boshlagan.Muzeyning maqsadi:Erkin Vohidovning adabiy merosini asrab-avaylash va keng ommaga targʻib qilish.Shoirning hayoti, ijodi, shaxsiy hayoti va jamiyatdagi faoliyatini yoritish.Yosh avlodni milliy adabiyot va maʼnaviy qadriyatlar ruhida tarbiya qilish.Fargʻona viloyatining madaniy va adabiy merosini saqlash va targʻib etish.Ekspozitsiya va kolleksiyalar: Muzey ekspozitsiyasi xronologik tartibda tuzilgan boʻlib, Erkin Vohidovning hayoti va ijodiy faoliyatining turli bosqichlarini aks ettiradi. Muzeyda 500 dan ortiq eksponat mavjud, ulardan baʼzilari quyidagilar:Shaxsiy buyumlar: Erkin Vohidov hayoti davomida foydalangan noyob narsalar, jumladan, kiyim-kechak, suvenirlar, shaxsiy ish stoli va yozuv asboblari.Qoʻlyozmalar va kitoblar: Shoirning qoʻlyozmalari, nashr etilgan sheʼriy toʻplamlari (masalan, “Tong nafasi”, “Yoshlik”, “Ruhlar isyoni”, “Sharqiy qirgʻoq”) va tarjima asarlari (Goethening “Faust”, Sergey Yesenin sheʼrlari).Fotosuratlar: Shoirning bolalik, talabalik, nashriyotlarda ishlagan davri, davlat arbobi sifatidagi faoliyati va oilaviy hayotiga oid suratlar.Mukofotlar va yodgorliklar: Erkin Vohidovning “Oʻzbekiston Qahramoni” unvoni, “Doʻstlik” ordeni, Hamza nomidagi Davlat mukofoti va boshqa yutuqlari aks etgan medallar va diplomlar.Adabiy materiallar: Shoirning gʻazal, qasida, muxammas va dostonlariga oid nusxalar, shu jumladan “Oʻzbegim”, “Inson”, “Nido” kabi mashhur asarlari.Muxlislar sovgʻalari: Erkin Vohidov muxlislari tomonidan taqdim etilgan kitoblar, esdalik buyumlari va xatlar.Ekspozitsiya quyidagi asosiy boʻlimlarga boʻlingan:Tugʻilgan joyi va bolaligi: Shoirning Oltiariq tumanidagi bolalik yillari, ota-onasi va togʻasi tarbiyasidagi hayoti.Talabalik va ilk ijodiy faoliyati: Toshkent Davlat Universiteti (hozirgi Oʻzbekiston Milliy Universiteti) filologiya fakultetida oʻqigan yillari va ilk sheʼrlari (masalan, 14 yoshida “Mushtum” jurnalida chop etilgan sheʼri).Adabiy va nashriyot faoliyati: “Yosh gvardiya”, “Yoshlik” jurnallari va Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotidagi faoliyati.Davlat va jamoat arbobi sifatida: Oʻzbekiston Oliy Majlisi deputati, Xalqaro ishlar va parlamentlararo aloqalar qoʻmitasi raisi, Senatning Fan, taʼlim, madaniyat va sport masalalari qoʻmitasi raisi sifatidagi xizmatlari.Ijodiy merosi: Sheʼrlari, dostonlari (“Ruhlar isyoni”, “Nido”), dramalari (“Oltin devor”, “Istanbul fojiasi”) va tarjimalari (Goethe, Yesenin, Tvardovskiy). Margʻilondagi Erkin Vohidov memorial muzeyi bilan farqi: Margʻilon shahrida 2019-yilda tashkil etilgan Erkin Vohidov memorial muzeyi Fargʻona viloyati tarixi va madaniyati davlat muzeyining filiali sifatida faoliyat yuritadi va “Ijodkorlar bogʻi” milliy madaniyat va istirohat bogʻida joylashgan. Bu muzey koʻproq shoirning adabiy faoliyati va jamoat arbobi sifatidagi yutuqlariga eʼtibor qaratadi. Oltiariqdagi uy-muzey esa Vohidovning shaxsiy hayoti, bolaligi va oilaviy muhitiga koʻproq urgʻu beradi.Hozirgi holati: 2018-yilda KUN.UZ nashri muzeyning ahvoli haqida videoreportaj eʼlon qilgan boʻlib, unda muzeyning saqlanishi va taʼmirlanishi masalalari koʻtarilgan edi. Soʻnggi maʼlumotlarga koʻra, muzey faoliyat yuritmoqda va Fargʻona viloyati hokimligi tomonidan muntazam ravishda qoʻllab-quvvatlanmoqda. Biroq, infratuzilmani yanada yaxshilash va sayyohlar uchun qulayliklarni oshirish boʻyicha ishlar davom etmoqda.
Мемориальный дом-музей Эркина Вахидова расположен в Республике Узбекистан, Ферганской области, Алтыарыкском районе, по адресу: улица Узбекистан, 12. Музей создан в доме, где родился и вырос поэт, и посвящён освещению жизни и творческой деятельности Народного поэта Узбекистана Эркина Вахидова.
Создание
Музей основан к 80-летию Эркина Вахидова на основании постановления хокима Ферганской области 2016 года. Само здание было специально построено как музей в 1996 году, а с 2016 года официально функционирует как дом-музей.
Цели
- Сохранение и широкая пропаганда литературного наследия Эркина Вахидова.
- Освещение жизни поэта, его творчества, личной жизни и общественной деятельности.
- Воспитание молодого поколения в духе национальной литературы и духовных ценностей.
- Сохранение и пропаганда культурно-литературного наследия Ферганской области.
Экспозиция и коллекции
Экспозиция музея построена в хронологическом порядке и отражает различные этапы жизни и творческого пути Эркина Вахидова. В музее хранится более 500 экспонатов, среди которых:
Личные вещи: редкие предметы, которыми пользовался Эркин Вахидов при жизни — одежда, сувениры, личный письменный стол и письменные принадлежности.
Рукописи и книги: рукописи поэта, опубликованные поэтические сборники («Тонг нафаси», «Ёшлик», «Рухлар исьёни», «Шарқий қирғоқ»), переводы («Фауст» Гёте, стихи Сергея Есенина).
Фотографии: снимки из детства поэта, студенческих лет, работы в издательствах, периода государственной службы и семейной жизни.
Награды и памятные предметы: медали и дипломы, отражающие звания Эркина Вахидова — «Герой Узбекистана», «Орден Дружбы», Государственная премия имени Хамзы и другие достижения.
Литературные материалы: копии газелей, касыд, мухаммасов и эпосов, включая знаменитые произведения «Ўзбегим», «Инсон», «Нидо».
Подарки от поклонников: книги, сувениры и письма, подаренные Эркину Вахидову его почитателями.
Экспозиция разделена на следующие основные разделы:
- Место рождения и детство: ранние годы поэта в Алтыарыкском районе, воспитание родителями и дядей.
- Студенческие годы и раннее творчество: учёба на филологическом факультете Ташкентского государственного университета (ныне Национальный университет Узбекистана), первые стихи (например, стихотворение, опубликованное в журнале «Муштум» в 14 лет).
- Литературная и издательская деятельность: работа в журналах «Ёш гвардия», «Ёшлик» и в Издательстве литературы и искусства имени Гафура Гуляма.
- Государственная и общественная служба: деятельность в качестве депутата Олий Мажлиса Узбекистана, председателя Комитета по международным делам и межпарламентским связям, председателя Комитета Сената по вопросам науки, образования, культуры и спорта.
- Творческое наследие: стихи, эпосы («Рухлар исьёни», «Нидо»), драмы («Олтин девор», «Истанбул фожиаси») и переводы (Гёте, Есенин, Твардовский).
Отличие от мемориального музея Эркина Вахидова в Маргилане
Мемориальный музей Эркина Вахидова в Маргилане, созданный в 2019 году, функционирует как филиал Государственного музея истории и культуры Ферганской области и расположен в национальном парке культуры и отдыха «Ижодкорлар боғи». Этот музей больше акцентирует внимание на литературной деятельности поэта и его достижениях как общественного деятеля. Дом-музей в Алтыарыке делает больший упор на личную жизнь Эркина Вахидова, его детство и семейную обстановку.
Современное состояние
В 2018 году издание KUN.UZ выпустило видеорепортаж о состоянии музея, в котором поднимались вопросы о сохранности и необходимости ремонта. По последним доступным данным, музей активно работает и регулярно поддерживается хокимиятом Ферганской области. Однако продолжаются работы по улучшению инфраструктуры и повышению удобства для посетителей.
Erkin Vohidov House-Museum (Erkin Vohidov Uy-Muzeyi)
Erkin Vohidov (1936–2016) remains one of Uzbekistan’s most revered literary figures. A People’s Poet of Uzbekistan, Hero of Uzbekistan, poet, playwright, translator, and public figure, his works played a decisive role in shaping modern Uzbek poetry, national consciousness, and cultural identity.
The term “uy-muzeyi” (house-museum) refers specifically to the memorial institution established in Altiariq District (Oltiariq tumani), Fergana Region, the poet’s birthplace. This museum preserves the intimate atmosphere of Erkin Vohidov’s early life and formative years and differs in character from larger, concept-based literary museums.
General Information
Official Name: Erkin Vohidov Uy-Muzeyi (Erkin Vohidov House-Museum)
Establishment: Opened in 2016–2017, in accordance with a 2016 decision of the Fergana Regional Administration, marking the 80th anniversary of the poet’s birth
Location: Altiariq District, Fergana Region, O‘zbekiston Street, 12 (district center).
The museum building was specially constructed in 1996 with the intention of future memorial use.
Type: Classical house-museum (uy-muzeyi) emphasizing personal biography, childhood, and creative formation
Affiliation: Operates as a branch (affiliate) of the Fergana Regional Museum of History and Culture
Exhibits and Collection
The museum houses more than 500 exhibits, arranged in a chronological and thematic sequence that reflects Erkin Vohidov’s early life and intellectual development.
Main Exhibition Sections
Birthplace and Family Background:
Materials highlighting his birth in Altiariq, upbringing in a teacher’s family, early childhood experiences, and the profound impact of losing his parents at a young age, followed by his relocation to Tashkent to be raised by relatives.
Personal Belongings:
Family photographs, clothing (including traditional chapans), books from his personal library, manuscripts, notebooks, commemorative items, and gifts received during his lifetime.
Creative Formation:
Exhibits documenting his first poems, early literary interests, education, and gradual emergence as a poet, playwright, satirist, and translator.
The collection is enriched through donations from family members, admirers, and cultural institutions, giving the museum a deeply personal and emotional atmosphere that emphasizes Vohidov’s human qualities alongside his literary talent.
This house-museum focuses primarily on Vohidov’s roots in the Fergana Valley, offering a contrast to institutions that present his mature career and national influence.
Distinction from the Margilan Memorial Museum
Uzbekistan commemorates Erkin Vohidov through two principal memorial institutions, each with a distinct function:
Erkin Vohidov House-Museum (Altiariq):
The traditional uy-muzeyi located in his birthplace, intimate in scale and focused on his childhood, family environment, and early creative development.
Erkin Vohidov Memorial Museum (Margilan, opened 2019):
A larger, modern memorial museum situated in Ijodkorlar Bog‘i (Creators’ Park) on Turkiston Street. It presents a comprehensive overview of his entire literary career, translations, public and state activities, and includes reconstructed elements of his study, chess corner, and extensive poem displays.
The Altiariq museum is the site most accurately described as an “uy-muzeyi”, due to its house-like structure and its direct connection to the poet’s birthplace.
Visiting Practicalities
Opening Hours: Typically from 9:00–10:00 AM to 5:00–6:00 PM (hours may vary; often closed on Mondays)
Admission: Free of charge or a nominal fee; guided tours available upon request
Recommendations: Particularly suitable for visitors seeking a personal and biographical understanding of Erkin Vohidov. Recommended to combine with visits to other literary sites in the Fergana Valley, such as the Erkin Vohidov Memorial Museum in Margilan or the Jahon Otin Uvaysi House-Museum